بررسی روزنامه های صبح تهران؛ پنجشنبه ۲۷ مرداد

بهرام رفیعی

روزنامه نگار

روزنامه های صبح امروز درصدر اخبار و گزارش های خود اعلام نرخ تورم 19.6 درصدی از سوی مرکز آمار به نمایندگان مجلس و تفاوت این رقم با آمارهای رسمی را برجسته کرده اند. بررسی آخرین وضعیت جناح ها و گروهای سیاسی بویژه اصولگرایان برای انتخابات آینده مجلس هم در صفحات نخست امروز به چشم می خورد.

اظهارات آیت الله خامنه ای در دیدار با مسئولان و فعالان اقتصادی و تاکید او بر جهاد اقتصادی در سال جاری از جمله موضوعات دیگری است که بر پیشانی برخی دیگر از روزنامه ها نشسته است. همچنین انعکاس نتیجه مذاکرات اخیر مقامات روسیه و ایران با تیترهایی مانند "استقبال از طرح گام به گام روسیه در فعالیت های هسته ای ایران " نیز از گزارش های مشترک روزنامه های امروز است.

مرخصی حق زندانی نیست

اعتماد در گزارش و گفت و گویی شرایط استفاده بازداشت شدگان پس از انتخابات ریاست جمهوری 1388 را مورد توجه قرار داده و نوشته هفته گذشته اسماعیلی، رییس سازمان زندان‌ها در گفت‌وگو با مهر مرخصی را حق یك زندانی ندانست، بلكه امتیازی قلمداد كرد كه زندانی بر اساس برخی ضوابط از آن برخوردار می‌شود. در حوادث بعد از انتخابات عده‌یی از محكومین كه اكنون دوران حبس خود را می‌گذرانند در چندین نوبت به مرخصی آمدند و برخی دیگر تاكنون نتوانستند از این امتیازی كه مورد تاكید مقامات قضایی است استفاده كنند.

این روزنامه با این مقدمه نحوه شرایط اعطای مرخصی را غلامحسین محسنی اژه ای سخنگوی قوه قضاییه جویا شده و از قول وی نوشته مرخصی حق زندانی نیست بلكه امتیازی است كه به زندانی داده می‌شود. افرادی كه پس از انتخابات دستگیر شده‌اند مرخصی داشته‌اند مگر اینكه شرایط آنها در بعد از محكومیت‌شان موجب شد كه از مرخصی استفاده نكنند. هركدام كه شرایط خلافی بعد از محكومیت‌شان نداشته باشند (یعنی اگر بعد از محكومیت‌شان خلاف دیگری انجام نداده باشند) از مرخصی استفاده كرده‌اند.

اعتماد سپس فصل سوم از بخش سوم آیین‌نامه اجرایی سازمان زندان‌ها و اقدامات تامینی و تربیتی كشور مصوب 20 آذر 84، ماده 216 این آیین نامه را برجسته کرده و نوشته «در مواردی كه محكوم پس از تحمل حداقل یك ماه از محكومیت حبس با توجه به نوع جرم ارتكابی و میزان محكومیت از شخصیت، اخلاق و رفتار مناسبی برخوردار باشد شورای طبقه‌بندی می‌تواند پس از اخذ تامین مناسب حداكثر پنج روز در هر ماه به‌طور پیوسته به وی مرخصی اعطا کند.» به موجب این ماده هر زندانی می‌تواند بعد از گذراندن یك ماه از محكومیت خود، هر ماه، پنج روز به مرخصی برود.

شائبه موازی کاری

جام جم در مقاله ای انتصاب علی سعید لو به عنوان معاون امور بین الملل ریاست جمهوری را برجسته کرده و نوشته نباید از یاد برد كه برای اعمال سیاست یكدست و هماهنگ بنابر طراحی‌های صورت گرفته و اصول قانونی و همچنین تاكیدات رهبر معظم انقلاب محوریت كار و بازوی هماهنگی و عمل‌كننده اصلی وزارت امور خارجه است. با توجه به موارد فوق به منظور جلوگیری از ایجاد شائبه موازی‌كاری در سیاست خارجی نزد دست‌اندركاران و افكار عمومی، روشن شدن و شفاف‌سازی حوزه اختیارات و فعالیت هر بخش قطعا ضروری است. چنانچه در مورد شورای عالی امنیت ملی چنین است و به عنوان مثال شاهدیم كه محوریت پرونده هسته‌ای به این شورا داده شده است.

جلال برزگر در ادامه افزوده تشكیل معاونت امور بین‌الملل در ریاست جمهوری نیز تا پیش از روشن‌شدن دستور كار و شرح وظایف این معاونت می‌تواند شائبه نوعی موازی‌كاری در سیاست خارجی را تقویت كند، اگر این معاونت به قصد هم‌افزایی نیروها و تمركز بهتر بر امور مربوط به سیاست خارجی ایجاد شده و قرار نیست جلوتر از وزارت خارجه در فضای بین‌الملل عمل كند، این مهم باید هر چه زودتر برای مسوولان و كاركنان این معاونت و وزارت امور خارجه مشخص شود.

نویسنده مقاله سپس نوشته تجربه تعیین نمایندگان ویژه در قاره‌ها و مناطق خاص و سپس تبدیل حكم آنها به مشاور پس از تذكر عالی‌ترین مقام كشور پیش‌رو قرار دارد. حال برای جلوگیری از رویدادی مشابه بهتر آن‌كه بموقع از تقویت شائبه‌ موازی‌كاری در سیاست خارجی جلوگیری شود و با تعیین شرح وظایف و ایجاد تعادل مناسب و تاكید بر محوریت وزارت امور خارجه، از سردرگمی اصحاب فعال در حوزه سیاست خارجی و ناظران و رسانه‌ها جلوگیری به عمل آید.

آیا به روس اطمینان کنیم؟

حشمت الله فلاحت پیشه در سرمقاله رسالت نوشته در اوج بن‌بست مذاكرات ایران و 1+5، روسیه با طرح «گام به گام» خود در صدد احیای دیپلماسی میان این هفت كشور است. مذاكراتی كه اگر حركت‌های مردمی هشت ماه اخیر در منطقه نبود،‌كماكان در راس اخبار تحولات دنیا قرار می‌داشت. هرچند تحركات دیپلماتیك ‌تازه روس‌ها منجر به جلسات و آمد و شدهایی میان مقامات سیاسی دو كشور شده است اما برای پرهیز ازغافلگیری‌های قبلی باید نگاهی به عملكرد این بازیگر در تحولات گذشته داشته باشیم.

این نماینده سابق مجلس اضافه کرده که روس‌ها در كشانده شدن موضوع ایران به شرایط كنونی بی‌تقصیر نیستند. آنها مدعی بوده‌اند كه در قبال ارجاع پرونده هسته‌ای ایران به شورای امنیت سازمان ملل متحد و صدور قطعنامه‌های ناعادلانه آن شورا، سیاست تاخیر زمانی و تعدیل محتوایی را دنبال كرده‌اند. اما اكنون در شرایطی كه تخلفی از ناحیه جمهوری اسلامی ایران اثبات نشده، علاوه بر ارجاع غیر قانونی پرونده از شورای حكام آژانس هسته‌ای به شورای امنیت،‌ چند قطعنامه ناعادلانه نیز صادر شده است. روس‌ها در تحریم ایران همدست شده‌اند. آنها از لحاظ محتوایی نیز بیشتر مشغله خارج كردن «نیروگاه بوشهر» را از شمول تحریم داشته‌اند، نه نگاه توام با مقتضیات حقوق بین‌المللی به این روند.

نویسنده مقاله با اشاره به بدقولی های روسیه به ایران در قبال راه اندازی نیروگاه بوشهر و تحویل موشک های اس 300 ادامه داده میز مذاكره ایران و روس، مملو از گلایه‌های جدی است. آنها تا وقتی كه نقش «دست دوم» و یا «پایین دستی» را در معادلات امروز دنیا بازی می‌كنند، نمی‌توانند شریك قابل اعتمادی باشند. هرچند كه تحولات امروز خاورمیانه و شمال آفریقا و كشاندن و دستكاری تحولات به حریم‌های مدنظر روسیه، آنها را به شدت نگران كرده است.

سرمقاله نویس رسالت خاطرنشان کرده که روسیه تنها در قبال صورت مذاكرات از ناحیه 1+5 ماموریت دارد و نمی‌تواند در قبال محتوای مباحث تعهدی را نسبت به طرف ایرانی متقبل شود. اما آنچه همواره مورد اعتراض جمهوری اسلامی بوده است نه صورت، بلكه محتوای مذاكرات بوده است لذا هر آنچه در قبال طرح گام به گام روسیه مطرح شده، هنوز از حوزه صوری خارج نشده است.

ارایه غیر رسمی آمار رسمی

اعتماد در گزارش اول امروزش ارایه آمارهای تازه مرکز آمار ایران از شاخص های مهم اقتصادی به مجلس را دستمایه کرده و نوشتهروز سه‌شنبه مسوولان مركز آمار ایران به كمیسیون اقتصادی مجلس گزارشی ارایه دادند كه جزییات شاخص‌های مهم اقتصادی كشور را شامل می‌شود؛ آماری كه به گفته چهره‌های اقتصادی مجلس حكایت از بدتر شدن وضع اقتصادی چهار ماه ابتدایی امسال نسبت به سال گذشته دارد. نمایندگان از این گزارش دو نوع واكنش نشان دادند؛ یكی همان ابراز نگرانی نسبت به دلایل بدتر شدن وضع اقتصادی كشور است و دیگری طرح این سوال كه چرا این آمار در اختیار افكار عمومی و چهره‌های اقتصادی قرار نمی‌گیرد؟

صبا آذرپیک در این گزارش نوشته نمایندگان مجلس كه آخرین آمار تورم و بیكاری به صورت «محرمانه» به دست‌شان رسیده، نسبت به اینكه با دستور رییس‌جمهور این آمار رسانه‌یی نمی‌شود اعتراض و تصمیم دارند طرحی را به صحن بیاورند تا بار دیگر بانك مركزی موظف شود آمار مربوط به تورم، بیكاری و رشد اقتصادی را رسانه‌یی كند؛ طرحی كه دیروز در راهروهای مجلس برایش امضا جمع می‌شد اگر به صحن بیاید و تصویب شود دستور رییس‌جمهور برای ممنوعیت ارایه آمار تورم و بیكاری از سوی بانك مركزی لغو می‌شود و بانك مركزی موظف است از این پس آمارهای اینچنینی را به صورت علنی ارایه كند.

به نوشته این روزنامه بنا بر گفته غلامرضا مصباحی مقدم مركز آمار در گزارشی كه به مجلس ارایه داده نرخ تورم تیر امسال را 19 و 6 درصد اعلام كرده است. نمایندگان مجلس هم به مركز آمار اعلام كرده اند كه این مركز باید آمارهای تولیدی خود را اعلام عمومی كند چون افكار عمومی و چهره‌های اقتصادی و كارشناسان مستقل هم باید دسترسی آزاد به آمارهای اقتصادی داشته باشند.

چشم انداز تورم

شرق در سرمقاله اش به موضوع افزایش نرخ تورم پرداخته و نوشته پس از اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها تورم روند صعودی به خود گرفته است به‌طوری‌كه تورم واقعی با آمار اعلام شده اختلاف دارد. تداوم ‌این روند می‌تواند آثار جبران‌ناپذیری بر اقتصاد بگذارد، چراكه وقتی تورم خیلی بالا باشد به صورت مارپیچی افزایش می‌یابد. به این معنا كه افزایش بیشتر دستمزد‌ها منجر به افزایش بیشتر قیمت‌ها می‌شود و این یكی باز هم منجر به افزایش بیشتر دستمزد‌ها خواهد شد. مارپیچ تورمی كه مارپیچ دستمزد قیمت است، ویژگی كنونی تورم در ایران است كه همراه با ركود موجود پدیده ركود تورمی در حال گسترش را پدید آورده است.

حسین راغفر در ادامه این مقاله نوشته نباید فراموش كرد تورم موجود حاصل مجموعه اقدامات و سیاست‌های دولت طی سال‌های گذشته بوده و در صورتی كه طرح‌هایی از جمله حذف چهار صفر نیز به اجرا گذاشته شود، معلوم نیست چه رشدی در انتظار تورم خواهد بود. به نظر می‌رسد حذف چهار صفر از پول ملی تورم را در ایران سه رقمی خواهد كرد.

جهان صنعت نیز سرمقاله امروزش را به همین موضوع اختصاص داده و نوشته با توجه به اینکه پیش از این هم کارشناسان با اجرای هدفمندی یارانه‌ها پیش‌بینی رشد تورم تا مرزهای سال 73 و عبور از تورم 40 درصدی را هشدار داده بودند اما دولت معتقد بود، تورم حدود 20 درصد در سال افزایش خواهد یافت و این میزان هم موقتی است. اما شواهد نشان‌دهنده این است که دولت بیشتر وعده‌هایی را می‌دهد که نمی‌تواند عملی کند، پیش از این هم دولت گفته بود باید نرخ بیکاری صفر درصد شود اما این‌طور که نشد هیچ به 5/13 درصد هم رسید بنابراین با بایدها نمی‌توان شاهد رشد اقتصادی باشیم.

مهدی تقوی در این مقاله خاطرنشان کرده که هم‌اکنون دولت با مشکل افزایش تورم و افزایش بیکاری روبه‌رو است.کاهش بهره‌وری عوامل تولید در اقتصاد و افزایش هزینه‌های تولید باعث ایجاد رکود تورمی در اقتصاد ایران شده است به هر حال برای کنترل این شرایط اقتصادی لازم است بانک مرکزی که با مشکل عرضه هم روبه‌رو می‌باشد سیاست‌های طرف عرضه را در پیش گیرد، یعنی افزایش بهره‌وری نیروی کار که روزانه هشت ساعت کار مفید انجام دهد.علاوه بر این یکی دیگر از فاکتورهایی که باعث کاهش نرخ تورم می‌شود، افزایش نرخ سود سپرده‌هاست که در این حالت هم سیاست‌های طرف عرضه تقویت می‌گردد و اگر مردم پول خود را در بانک‌ها سرمایه‌گذاری کنند باعث کاهش نرخ تورم می‌شود.