بشار اسد در هر دو عرصه‌ی داخلی و خارجی ناکام مانده است

کلمه – گروه سیاسی: در حالی که بشار اسد از سویی در تلاش‌هایش در جبهه‌ی بین‌المللی با شکست مواجه شده و از سوی دیگر در پروژه‌ی تبدیل اعتراضات سیاسی به یک جنگ داخلی نیز ناکام مانده است، فشارهای خارجی بر دولت این کشور به آرامی در حال افزایش است و مخالفان هم با وجود هزینه‌های زیاد تظاهرات خیابانی، همچنان به آینده امید دارند.

به گزارش کلمه، منابع خبری گزارش می‌دهند که با گذشت چند روز از ورود ارتش سوریه به محله های گوناگون شهر حماه و ادامه عملیات امنیتی، ارتباط این شهر همچنان با جهان خارج قطع شده است.

ساعتی پیش هم شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس با انتشار بیانیه ای از بشار اسد خواستند که سریعاً خونریزی و خشونت را در سوریه متوقف کند و اصلاحات اساسی در این کشور را به اجرا بگذارد.

دیروز تظاهرات مردمی در نقاط مختلف سوریه در حمایت از حماه تحت شعار "جمعة الله معنا" (جمعه‌ی خدا با ماست) در نخستین روز جمعه ماه مبارک رمضان برپا شد.

بنا به گفته منابع حقوق بشری در سوریه، در جریان مقابله و برخورد نیروهای امنیتی با تظاهرکنندگان، ۱۳ تن کشته شدند.

چرخش موضع آمریکا علیه رژیم سوریه

منابع مطلع می گویند روند سرکوب اعتراضات مردمی که خواهان سقوط دیکتاتوری حاکم بر سوریه هستند، ادامه دارد و کار به جایی رسیده است که موضع آمریکا در حال چرخش به سمت خواست کناره‌گیری فوری اسد از قدرت است.

کمیته‌ی هماهنگی داخلی اپوزیسیون سوریه نیز گزارش داده که به‌رغم قطع ارتباط حماه با دیگر مناطق، حملات پیاپی تانکهای ارتش سوریه از شش روز قبل منجر به کشته شدن دست کم ۳۰۰ تن از غیر نظامیان در این شهر شده است.

این منبع خاطرنشان کرده است: بسیاری از کشته‌شدگان در ابتدا زخمی بودند که به دلیل خونریزی و نرسیدن واحدهای خون یا نبود امکان رساندن آنها به بیمارستان به خاطر بمباران شدید مناطق مسکونی، به شهادت رسیده‌اند.

خبرگزاری‌ها هم گزارش داده‌اند که تعداد تظاهرکنندگان روز گذشته از جمعه‌های قبلی کمتر بود. ناظران علت این امر را فرا رسیدن ماه رمضان و افزایش فوق‌العاده درجه حرارت هوا ارزیابی کرده‌اند. این تغییر باعث نگرانی رهبران اعتراضات نیز شده که سعی داشتند تحرک خود برای سرنگونی اسد را به اوج برسانند.

این در حالی است که به گفته منایع امریکایی، سیاست این کشور روز به روز به سمت مطالبه‌ی آشکار و شفاف کناره‌گیری فوری بشار اسد از قدرت نزدیک می‌شود. همچنین رایزنی‌های واشنگتن با اروپا و کانادا برای اعمال تحریم‌ها علیه بخش نفت و گاز سوریه که یک سوم درآمد دولت این کشور را تامین می‌کند، ادامه دارد.

جان کری، سناتور امریکایی که روابط شخصی خوبی با اسد دارد، به تازگی در یک موضع‌گیری جدید و جالب توجه، تصریح کرده است که: "اسد واقعا مشروعیت خود را از دست داده است." وی در عین حال تاکید کرده که گزینه‌های محدودی برای تاثیر گذاری بر اوضاع جاری در سوریه پیش روی آمریکا وجود دارد.

با این حال موضوع اعمال مجازات‌ها علیه بخش نفت و گاز سوریه در جریان ملاقات کلینتون و همتای کانادایی وی مورد بررسی قرار گرفت. این مذاکرات به یک شرکت نفتی کانادایی مربوط بود که هم‌اکنون در حال فعالیت در سوریه است.

آمریکایی در حال حاضر هیچ شرکت نفتی فعالی در سوریه ندارند و صادرات نفت سوریه که روزانه به حدود ۱۵۰ هزار بشکه می‌رسد، مستقیما روانه بازارهای امریکا نمی‌شود. از این روست که مسئولان آمریکایی خواستار آن‌اند که اروپایی‌ها و کانادایی‌ها به تحریم نفتی و گازی سوریه بپردازند. کاخ سفید همچنین خبر داده که اوباما برای تحت فشار قرار دادن بیش از پیش حکومت بشار اسد، با سارکوزی و مرکل توافق کرده است.

ناکامی در هر دو عرصه‌ی داخلی و خارجی

تحلیلگران مسائل سوریه تقریبا همگی بر روی این نکته اجماع دارند که اسد شانس جدا کردن موقعیت خود از عملکرد گذشته‌ی دولت و بازیابی مشروعیت مردمی‌اش را از دست داده است، هرچند حکومت سوریه هنوز از مشت آهنین خود به شکل فراگیر بهره می‌گیرد.

اما صدور بیانیه از سوی شورای امنیت در روزهای گذشته و نیز صدور بیانیه امروز شورای همکاری خلیج فارس، نشان داد که نظام سوریه نبرد در عرصه‌ی بین‌المللی را نیز باخته است. هرچند این بیانیه با در نظر گرفتن معیار و میزان دخالت مستقیم بین‌المللی، ضعیف قلمداد می‌شود، اما با توجه به تاکیدی که نظام سوریه بر حفظ مشروعیت بین‌المللی خود در عین سرکوب اعتراضات داخلی دارد، باید اذعان داشت که بیانیه مزبور بیانیه‌ای بسیار تند و شدیداللحن بود.

بدین ترتیب دیگر تمایز میان موضع‌گیری روسیه با کشورهای غربی و میزان همداستانی این متحد سابق سوریه با موضع اروپا چندان اهمیتی ندارد؛ زیرا اروپا بعد از تجربه‌ی لیبی دچار هیچ‌گونه توهمی در مورد کارآمدی و تاثیر دخالت نظامی خارجی در امور کشورهای بحران‌زده‌ی عربی نیست و روسیه هم در گفتمان سیاسی و دیپلماتیک خود از متمایز ساختن رفتار سوریه دست برداشته است. نتیجه این شده که هر دو طرف بر محکوم کردن رفتار خشونت‌آمیز رژیم سوریه علیه مردم خود و لزوم اجرای اصلاحات جدی از سوی دولت این کشور تاکید دارند.

به علاوه، با توجه به رویدادهای اخیر در حماه باید اذعان کرد که حکومت برگ برنده‌ی خود در مورد احتمال بروز جنگ داخلی با سوار شدن بر اختلافات قومی و مذهبی و نیز به واکنش واداشتن معترضان را نیز از دست داده است. تنها همان تظاهرات میلیونی که قبل از یورش ارتش در حماه برپا شد، کافی است تا نظام را در موقعیتی قرار دهد که اعتراف کند نه به کار بردن ماشین نظامی- امنیتی سرکوب می‌تواند در مسالمت‌آمیز بودن این خیزش مردمی تغییری ایجاد کند و نه دامن زدن به حساسیت‌های طایفه‌ای توانسته به تجزیه‌ی اپوزیسیون و ایجاد تشتت و چنددستگی در تحرکات مردمی منجر شود.

از این رو، به نظر می‌رسد مسابقه‌ای میان روند فروپاشی شیرازه‌ی حکومت و به هم پیوستگی اپوزیسیون در جریان است. در این میان، نقطه ضعف اصلی رژیم این است که چاره‌ای جز بازگشت به گذشته ندارد، حال آنکه نقطه قوت اپوزیسیون، پیوند آن به آینده است.

0 comments:

ارسال یک نظر