اتحادیه اروپا و امریکا خواستار کناره گیری فوری مبارک شدند

مونته نگرو، تبعیدگاه احتمالی رئیس جمهور مصر

در حالیکه روز جمعه چهارم فوریه، در یازدهمین روز اعتراضات مردمی در مصر، ایالات متحده خواستار "کناره گیری فوری" حسنی مبارک از مسند ریاست جمهوری و برگزاری انتخابات آزاد شده بود، کشورهای عضو اتحادیه اروپا نیز شامگاه همان روز، خواهان انتقال هرچه سریعتر قدرت در این کشور شده و تاکید کردند که این "انتقال قدرت باید همین حالا صورت پذیرد."

همزمان رسانه های خبری گزارش دادند که مذاکره برای انتقال قدرت در مصر از شامگاه جمعه بطور جدی آغاز شده و در بالاترین سطح در جریان است.

خبرگزاری آلمان در این زمینه گزارش داد که "خبرهای ضد و نقیضی در مورد شرکت یا عدم شرکت محمد البرادعی، از مخالفان سرشناس مبارک، در انتخابات آینده‌ ریاست جمهوری مصر منتشر شده و اکنون به نظر می‌رسد زمینه‌های تغییر و انتقال دولت در مصر در حال آماده شدن است."

بنا به گزارش رسانه های عربی و غربی، تظاهرات مخالفان حسنی مبارک همچنان ادامه دارد، ارتش از رویارویی با معترضان پرهیز می‌کند و مقام‌های ارشد حکومت خود را آماده‌ی گفتگو نشان می‌دهند. آمریکا و اغلب کشورهای پرنفوذ اروپایی نیز بر فشار خود بر دولت مصر را افزوده‌اند و بنابر گزارش‌ها، تعدادی از مقامات ارشد آمریکا به عنوان فرستاده‌ی باراک اوباما به قاهره سفر کرده‌اند تا در مورد شرایط انتقال قدرت با سیاستمداران این کشور مذاکره کنند.

منابع خبری در آمریکا غروب جمعه گزارش داده‌اند در کاخ سفید رایزنی‌های فشرده‌ای در مورد افزایش احتمالی فشار بر مبارک در جریان است، اما تا کنون از نتیجه‌ی این رایزنی‌ها خبرهای موثقی منتشر نشده است.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، وزیر دفاع ایالات متحده گفته است همتای مصری‌اش در یک گفتگوی تلفنی با او اطمینان داده نیروهای ارتش به مقابله با مخالفان نخواهند پرداخت.

تداوم اعتراضات در شامگاه یوم الوداع

بنا به گزارش الجزیره، از بامداد جمعه که روز "وداع و عزیمت مبارک از قدرت" نام گرفته بود، جمعیت عظیمی در میدان آزادی (التحریر) قاهره و خیابان های اطراف جمع شده بودند و ارتش تنها نظاره گر و کنترل کنندۀ امنیت میدان بود و دیگر از لباس شخصی های حامی حکومت و نیروهای امنیتی که طی روزهای اخیر مردم را مورد ضرب و شتم و کشتار قرار داده بودند، خبری نبود.

این شبکه و همچنین العربیه افزودند عصر جمعه ۱۶ بهمن ماه ۸۹، هزاران نفری که در میدان تحریر گرد آمده بودند، ناگهان با شنیدن شایعه‌ کناره‌گیری مبارک غرق شادی شدند، اما این خبر اندکی بعد تکذیب شد. با این وجود معترضان همچنان بر مهمترین خواسته‌ی خود، یعنی استعفای فوری حسنی مبارک پافشاری می‌کنند.

به گزارش خبرگزاری آلمان، ظاهرا حضور مخالفان در خیابان‌ها که به رغم حمله‌های سازمان‌یافته و خشونت‌آمیز حامیان مبارک در دو روز گذشته، همچنین ادامه یافته، دولت مصر و حامیانش را قانع کرده است که جز با تحولی واقعی و عمیق در ساختار سیاسی مصر، آرامش به این کشور باز نخواهد گشت. به اعتقاد ناظران، ایالات متحده آمریکا که بزرگترین حامی مبارک محسوب می‌شود اکنون از نفوذ سیاسی و نظامی خود استفاده می‌کند تا انتقال قدرت در این کشور به انجام برسد.

سخنان رهبر جمهوری اسلامی بهانه‌ حامیان مبارک

برابر تازه‌ترین گزارش‌های دریافتی از قاهره، گروه‌های میانه‌رو از به خشونت کشیده شدن تظاهرات آرام شهروندان ابراز نگرانی می‌کنند. این گروه‌ها معتقدند خشونتی که به صورت سازمان یافته توسط نیروهای امنیتی و پلیس اعمال شده می‌تواند به کاهش حضور شهروندان قشرهای متوسط و افزایش شمار تندروها و اسلامگرایان در میان معترضان بیانجامد.

برخی از گزارشگران رسانه‌های غربی می‌گویند سخنان امروز رهبر جمهوری اسلامی که تحولات مصر را دنباله‌ی انقلاب اسلامی عنوان کرده به حربه‌ای در دست هواداران مبارک تبدیل شده که نسبت به شباهت یافتن آینده‌ی مصر با ایران امروز هشدار می‌دهند.

امروز سازمان اسلامگرای اخوان المسلمین، بلافاصله بعد از سخنان رهبر جمهوری اسلامی که انقلاب مصر را "ادامه و تحت تاثیر انقلاب ایران" نامید، در وبسایت رسمی خودش پاسخی سریع و صریح به سخنان وی ابراز داشت و نوشت "اخوان المسلمین، این قیام را انقلاب تمام مردم مصر می داند، نه صرفا یک انقلاب اسلامی، وانقلاب مصر، انقلاب همه مسلمانان و مسیحیان با تمام گرایشها و تمایلات سیاسی مختلف و متفاوت است."

مذاکره با معاون مبارک

به گزارش این منبع، عمر سلیمان معاون تازه منصوب شده‌ مبارک، شامگاه پنجشنبه از رهبران سازمان اخوان المسلمین یکی از تشکل‌های مخالف حکومت و همچنین تعدادی دیگر از گروه‌های اپوزیسیون دعوت به گفتگو کرد، اما مخالفان همچنان استعفای مبارک را پیش شرط هر گونه مذاکره اعلام می‌کنند.

مقام‌های دولت مصر روز جمعه نرمش زیادی از خود نشان داده‌اند. ممنوع‌الخروج کردن چند وزیر سابق، نشان دادن تصاویر مخالفان مبارک در تلویزیون دولتی و وعده‌ی پرداخت غرامت به آسیب‌دیدگان حوادث اخیر را می‌توان بخشی از این تلاش‌ها ارزیابی کرد. با این همه هنوز مشخص نیست که آیا اینها تمهیداتی برای آرام کردن اوضاع و سرد کردن آتش مخالفت‌ها بوده، یا پیام درخواست تغییر مردم به درستی دریافت شده است.

به گزارش شبکه‌ی العربیه، شورایی از نخبگان مصری که با آغاز ناآرامی‌ها در این کشور شکل گرفته، روز جمعه وارد گفتگو با شخصیت‌های ارشد حکومت شده است. بنابراین گزارش، شورای مذکور که از افراد مستقل تشکیل شده، با ارسال یادداشتی به دفتر عمر سلیمان پیشنهادهایی را برای انتقال قدرت در مصر به او ارائه کرده است. گفته می‌شود دفتر سلیمان نظرات خود را در مورد این پیشنهادها به اعضای شورا ارسال کرده است.

یک پیشنهاد

این شبکه خبری افزود که شورای یادشده پیشنهاد کرده است مبارک رسما تا زمان انتخابات آینده که ابتدای پاییز برگزار می‌شود در سمت خود باقی بماند اما در عمل دولت توسط قائم مقام او سلیمان اداره شود. ظاهرا این پیشنهاد برای برآوردن درخواست "برکناری آبرومندانه" مبارک مطرح شده که مورد حمایت برخی از فرماندهان ارتش نیز قرار دارد. این شورا از جوانان تظاهرکننده نیز خواسته است با معرفی نمایندگانی در مذاکرات انتقال قدرت شرکت کنند.

تکذیب و تایید حضور البرادعی در انتخابات

منابع غربی گزارش داده اند محمد البرادعی، مدیر کل سابق آژانس اتمی و از فعالان اپوزیسیون مصر که با اوج‌گیری درگیری‌ها به کشورش بازگشت، با اینکه اعلام کرده بود در صورتی که از او خواسته شود حاضر است رهبری دوران گذار را بر عهده بگیرد، عصر جمعه اعلام شد که در انتخابات ریاست جمهوری شرکت نخواهد کرد.

به گزارش الجزیره، البرادعی طی گفتگو با روزنامه اطریشی «استاندارد»، گفته است "بهترین کاری که من می‌توانم انجام دهم ایفای نقش میانجی در انتقال قدرت است."

اندکی پس از انتشار این گزارش، شبکه‌ی الجزیره از قول البرادعی نوشت "این خبر واقعیت ندارد" و اگر مردم مصر خواهان همراهی او در جریان انتقال قدرت باشد او آنها را ناامید نخواهد کرد."

گفتنی است از دیگر شخصیت‌هایی که آمادگی خود را برای نامزدی در انتخابات ریاست جمهوری اعلام کرده عمرو موسی رئیس مصری اتحادیه عرب است.

کشور مونته‌نگرو در بالکان، اقامتگاه آینده‌ مبارک؟

خبرگزاری آلمان شامگاه جمعه گزارش داده است که در میان خبرهای متفاوتی که از رایزنی‌های مقام‌های آمریکایی با سیاستمداران مصری، و گفتگوها میان موافقان و مخالفان مبارک منتشر شده شایعه‌ی کناره‌گیری و خروج احتمالی رئیس جمهور مصر از کشور نیز جسته و گریخته شنیده می‌شود.

پس از خبر استعفای مبارک که عصر امروز منتشر و سپس تکذیب شد، شامگاه جمعه شبکه الجزیره از احتمال سفر رئیس جمهور مصر به مونته‌نگرو گزارش داده است. الجزیره به نقل از محافل خبری مونته‌نگرو گزارش داد پسر مبارک و دوستان نزدیک او مشغول آماده کردن امکانات اقامت دیکتاتور ۸۲ ساله‌ی مصر در این کشور هستند. این خبر از سوی منابع دیگر تایید نشده است.

گفتنی است طبق گزارش شبکه های عربی و شاهدان عینی، روز جمعه هزاران معترض مصری به طور جمعی در میدان التحریر نماز خوانده و در یازدهمین روز اعتراض خود، برای برکناری حسنی مبارک از ریاست‌جمهوری دعا کردند.

این میدان طی دو روز گذشته (چهارشنبه و پنجشنبه -دوم و سوم فوریه)، صحنه جنگ میان هواداران مبارک و معترضان ضد حکومتیِ خواهانِ برکناریِ وی بود و طی روزهای قبل از آن، میعادگاه مخالفین و منتقدین حکومت سی سالۀ دیکتاتور مصر.  

تنظیم: حمیدرضا ظریفی نیا